Her-inneren van leven. Zoek het niet op de maan of mars
Her-inneren van leven. Zoek het niet op de maan of mars
Een week zo rijk aan betekenisvolle ontmoetingen zindert nog na. De rijkdom van een gezellig gemixte groep mensen die nieuwsgierig Michelle Holliday 's jarenlange studiewerk over levende systemen verwelkomde. En ook: de ervaringen, de verhalen, de wijsheid van iedereen die er was. Zindr
In mei experimenteerden we al met levendige vormen van kennis en ervaringsdelen – weg van de PowerPoint, dicht bij het vuur. Die warme glow wilden we graag delen met wie zich daartoe aangetrokken voelde. Een week met grote en kleine ontmoetingen.
Zindr-tape markeerde tijdelijk een plek, het vuur werd weer aangestoken. Flenglisch vulde de ruimte, aangevuld met beeld, beweging, verf, muziek – extra talen om uit te drukken wat woorden soms niet kunnen vangen. Om terug te geven wat we bij elkaar mochten beluisteren. Om te helpen luisteren en vertellen.
De patronen van levende systemen kregen extra leven door onze verhalen – persoonlijk en universeel tegelijk. Theorie verweven met geleefde ervaringen.
Dit is een praktijk van menselijkheid terug naar de voorgrond brengen: iemand zien zonder te willen fixen. Iedereen, telkens opnieuw uitnodigen om samen een verlangen naar een zachtere wereld vast te houden. Verbonden met het leven. En tegelijk: her-inneren wat eigenlijk al in ieder van ons aanwezig is. Her-inneren in onszelf, in onze dagelijkse praktijken, in hoe we ons organiseren, in het leren van en met elkaar. Het leven koesteren, laten floreren – in onze organisaties, in onze ontmoetingen, in ons zijn.
“Waarom zoeken we naar leven op de maan of mars als we hier nog werk hebben om het terug te brengen in onze organisaties en systemen?”
De lens van levende systemen als kompas
We wisten dit eigenlijk allemaal al – ergens, diep van binnen. Dat alles verbonden is. Dat relaties ertoe doen. Dat leven ademt in ritmes en patronen. Dat context invloed heeft, en dat het geheel, als het floreert, veel meer is dan de som van de delen.
Onder de druk van mechanisch denken – van targets en efficiëntie, van controle en voorspelbaarheid – raakte dit weten verdrukt, onder het stof, onzichtbaar… “Zoals de vergeten groenten,” zei iemand met een glimlach.
De lens van levende systemen waar Michelle ons aan herinnert, is geen nieuwe kennis. Het is een welgekomen her-innering: benoemen en zichtbaar maken van patronen en relaties. Een uitnodiging om opnieuw te voelen wat we altijd al wisten: dat organisaties geen koude machines zijn. Dat mensen geen radertjes zijn. Dat het geheel meer is dan de som van de delen – wanneer we ruimte maken voor flow, voor verbinding, voor wat wil groeien.
We werken graag samen net om al die vormen van kennis met elkaar te verbinden en in te kleuren.
Deze lens werkt als een kompas. Niet als een kaart die de route tekent, wel als richting die helpt navigeren. Wanneer je twijfelt, vraag dan: Wat dient het leven hier? Wat nodigt floreren uit? Wat versterkt verbinding tussen de delen én het geheel?
En gooien we het “machineverhaal” dan zomaar volledig weg? Het heeft ons ook veel gebracht: helderheid, structuur, efficiëntie, voorspelbaarheid – kwaliteiten die het leven ook kan gebruiken, mits ze in dienst van leven staan en niet omgekeerd.
Wat we nu lijken te zoeken, is verhouding. Een nieuw evenwicht tussen het mechanische en het levende, tussen orde en organisch bewegen.
Her-inneren door verhaal en ervaring
Michelle’s studiewerk gaf taal aan patronen. Onze persoonlijke verhalen maakten die patronen levend, voelbaar, herkenbaar. Door te delen – in woorden, in beeld, in beweging – raakten we opnieuw aan wat onder de oppervlakte al altijd aanwezig was.
Dit her-inneren gebeurt in betekenisvolle ontmoeting. Wanneer iemands verhaal resoneert met jouw ervaring. Wanneer een patroon dat abstract leek, plots herkenbaar wordt in je dagelijkse werk. Wanneer je voelt: ja, dit klopt. Dit herken ik
En in dat moment van her-innering zet zich al iets in beweging. Niet als individueel streven – alsof je het alleen moet dragen – maar als wakker worden, verlevendigen van iets dat in en tussen mensen leeft. In relatie met het grotere geheel. Ten dienste van het leven zelf, dat wil floreren.
Start ergens, volg de energie
Deze her-innering vraagt om praktijk. Waar begin je dan ? Start anywhere, follow it anywhere. Kleine stappen die leven voeden – hier en nu. Waar voelt het levend? Daar zit energie, potentieel, mogelijkheid.
We ontdekten al het belang van gastvrijheid – niet als decor, wel als grondtoon. Van meertaligheid – niet alleen taalkundig, ook creatief, intuïtief, lichamelijk. Van gelijkwaardigheid in alle vormen van kennis die mensen meebrengen.
Dit laatste vraagt extra aandacht: de lens van gelijkwaardigheid. Het belang van ‘in de mix’ Leren van en met elkaar – samen met mensen voor wie leren minder vanzelfsprekend is. Deze perspectieven en ervaringskennis die te vaak onzichtbaar blijft.
Leren van elkaar, met elkaar, én voor elkaar. Gedragen door een verlangen naar een wereld die geen machine is, maar een levend geheel waarin het leven kan floreren – doorheen alle elementen, alle delen, warm stromend.
Vertrouwen en nieuwsgierigheid maken ruimte voor wat wil ontstaan. En vertragen – het ritme dat nodig is om aan te komen, om te horen, om te voelen.
Kleine details doen ertoe. Een pauze op het juiste moment. Een vraag die vertraagt. Een kleur die spreekt. Een beweging die verbindt.
Dit zijn geen bijzaken – het zijn de elementen die de grond vruchtbaar maken. ‘Conditions for life to thrive’ zoals Michelle dit benoemt.
Cultiveer de bewegingen die leven voeden – begin ergens
Hoe breng je dit naar je dagelijkse werk, je organisatie, je ontmoetingen? Begin ergens. Kies een element dat je aanspreekt, dat energie geeft.
Misschien is het gastvrijheid – hoe verwelkom je mensen zodat ze kunnen aarden, zodat ze zichzelf mogen zijn? Of meertaligheid – welke andere talen dan woorden kun je uitnodigen? Hoe maak je ruimte voor verschillende manieren van weten en uitdrukken? Of vertragen – waar kun je ruimte maken voor stilte, voor herhaling, voor het ritme dat mensen nodig hebben om echt aan te komen?
Volg wat leeft. Niet als doel, wel als dans. Let op de kleine elementen die verbinding voeden. Voeg details toe die uitnodigen. Cultiveer ruimte waar delen kunnen floreren én het geheel kan groeien.
En maak ruimte te letten op wat nazindert. Opnieuw contact maken met wat altijd al in en door ons leeft. Lerend leven. levend leren.
Ontvouw de plek. Vertraag genoeg. Verwelkom jezelf. Vind de ander. Deel verwondering. Maak ruimte voor de wijsheid tussen ons.
Marianne voor .Z
Zindr is een initiatief van EQUALITY//ResearchCollective Voluit vzw Psychiatrisch Centrum Gent-Sleidinge vzw Trefpunt Festival vzw en een samenwerking met vele Gentse organisaties, ervaringswerkers, vrijwilligers
met steun van Europa WSE
